Μιά ταινία που βασίζεται στο μυθιστόρημα του Κ. Θεοτόκη Η τιμή της αγάπης. Προσέξτε τους δύο τίτλους. Τι τονίζεται στην κάθε περίπτωση; Αντανακλούν οι τίτλοι τις απόψεις των δημιουργών τους στην κάθε περίπτωση;(Θεοτόκης, Μαρκετάκη). Την ίδια στιγμή πού εντοπίζεται η συνομιλία μεταξύ των δύο καλλιτεχνών; Από την άλλη το τραγούδι και η μουσική αποτελούν οργανικό μέρος της ταινίας. Πώς το αντιλαμβάνεστε αυτό;
Καλή διασκέδαση... και όχι μόνο...
Τα ανεβάζω σε τρία διαδοχικά κομμάτια (1ο μέρος, 2ο μέρος, 3ο μέρος).
Τρίτη 24 Ιανουαρίου 2012
Τρίτη 17 Ιανουαρίου 2012
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ, ΦΟΝΙΣΣΑ
Απόσπασμα από το ντοκυμαντέρ της Εκπαιδευτικής τηλεόρασης:Παπαδιαμάντης, Ελύτης.
Σάββατο 26 Νοεμβρίου 2011
Greeklish συνέχεια...
Παραθέτω τον φανταστικό διάλογο του μαθητή Γιάννη Π. με τη μητέρα του, όπου περιγράφονται με χιουμοριστικό και ευφάνταστο τρόπο οι αντίθετες θέσεις που κυριαρχούν για τα greeklish. Βέβαια, απαντήσεις δε δίνονται. Εδώ τόσα και τόσα έχουν γραφεί και τελικά δεν ξέρουμε αν πρέπει να γράφουμε στα greeklish ή όχι. Όπως πάντα και εδώ θα πρέπει να ακολουθείται η χρυσή τομή. Δεν μπορούμε να γυρίσουμε την πλάτη στη μόδα των greeklish (μπορείτε να βάλετε όποια λέξη σας εκφράζει αντί για το "μόδα") αλλά δεν μπορούμε να απαρνηθούμε και τη μητρική μας γλώσσα, την επίσημη γλώσσα κλπ. Όλα παίζουν το ρόλο τους (ή απλά "όλα παίζουν";.
Δεν έβαλα τόνους στα ερωτηματικά πού και πώς γιατί θεώρησα ότι οφείλονται στην επίδραση των greeklish στη γραφή των ελληνικών.
Παρεπιπτόντως η google έχει βγάλει μια "μηχανή" για τη μετατροπή των greeklish σε ελληνικά.
Μαμά: Πάλι με το κινητό είσαι;
Εγώ: Ναι, μιλάω με ένα συμμαθητή μου, ποιο είναι το πρόβλημα;
- Το πρόβλημα είναι ότι σίγουρα γράφεις στα πως τα λένε εκείνα τα χαζά... τα... γκρίκλις πως τα λέτε εσείς...
- Ε και που το πρόβλημα;
- Που το πρόβλημα; Ά
κου εκεί που το πρόβλημα... Το ήξερες αγόρι μου πως 69% του ελληνικού πληθυσμού γράφουν σε γκρίκλις στα κινητά και στο ίντερνετ?- Και τι με νοιάζει εμένα πόσοι γράφουν σε γκρίκλις...;
- Εσένα δε σε νοιάζει δηλαδή το γεγονός ότι γίνεσαι όλο και πιο ανορθόγραφος μέρα με τη μέρα?...
- Και εσύ που το ξέρεις; Βλέπεις τα γραπτά μου; Η ορθογραφία μου είναι μια χαρά...
- Και 2 τρομάρες. Σταδιακά θα αρχίσει να γίνεται αυτό. Εξάλλου δεν έχει και πολύ καιρό που ξεκίνησες αυτή τη χαζοσυνήθεια.
- Αυτό πάλι που το ξέρεις μάντισσα είσαι?
- Έχουν γίνει μελέτες που το αποδεικνύουν αυτό και συγκεκριμένα στο πανεπιστήμιο της Δυτικής Μακεδονίας στο τμήμα των νηπιαγωγών. Τι νόμιζες? Ότι επειδή εσύ κοιμάσαι εγώ δεν ενημερώνομαι?
- Όλα αυτά είναι είναι μπούρδες και υπερβολές και κάθεσαι εσύ και τα δίνεις σημασία... Άλλη πανέξυπνη από' κει!!!
- Μπορώ να σου μιλήσω και με ποσοστά αν θέλεις που είναι εγκυρότατα σε πληροφορώ.
- Ναι γι' αυτό είμαι σίγουρος! Ρώτησαν εκεί πέρα καμιά 15αριά ξινούς φιλολόγους και προσπαθούν να μας πείσουν ότι τα ποσοστά που δημοσιεύουν για την ορθογραφία είναι έγκυρα και ισχύουν και για όλη την Ελλάδα. Πρώτ' από όλα ποια θες να είναι η γνώμη των φιλολόγων για τα γκρίκλις, που βλέπουν λατινικό χαρακτήρα και αλλάζουν χρώμα, που ακούνε ξενικές λέξεις να χρησιμοποιούνται από τα παιδιά στο σχολείο στον προφορικό τους λόγο και βγάζουν αφρούς... Βλέπουν τη γλώσσα να καταρρέει μπροστά στα μάτια τους...!!!(ειρωνικά). Εγώ ένα ξέρω: γκρίκλις φορ έβερ!
- Γιατί αγόρι μου έτσι? τι καλό βρίσκεις σε αυτήν την αλλοίωση?
- Γρήγορα, εύκολα, έξυπνα και πρακτικά. Τελεία και παύλα!!!...
- Δεν είναι σωστά αυτά που λες αγόρι μου! Τα γκρίκλις είναι σκέτη αλλοίωση για τον ελληνικό πολιτισμό. Σε ημέρες κρίσης θα πρέπει να σκύψουμε σε ό, τι καλύτερο διαθέτει αυτός ο τόπος, που είναι ο πολιτισμός μας, η παράδοση μας και με τον πιο εύγλωττο τρόπο η γλώσσα μας.
- Χαχαχαχα!!!!... Από που τα άκουσες πάλι αυτά? Ποιος παππούς που έχει κόλλημα με τη νεολαία στα προπαγάνδισε? Μου φαίνεται ότι πρέπει να στο κόψουμε οικογενειακώς το ίντερνετ γιατί κάθεσαι και διαβάζεις τις σαχλαμάρες του καθενός που του κατεβαίνει μια ιδέα στο κεφάλι και τη δημοσιεύει!
- Αυτός ο παππούς που λες δεν είναι κάνας τυχαίος... Ο Μπαμπινιώτης είναι που τον εκτιμάει όλος ο κόσμος...
- Μαμά τα γκρίκλις είναι μια πανέξυπνη καινοτομία κάποιων ατόμων με πολλά πλεονεκτήματα και όχι μια τάση προς αποφυγή όπως την περιγράφετε εσείς οι “μεγάλοι”. Όλα αυτά που λέτε για ορθογραφίες και πολιτισμούς δεν είναι τίποτε άλλο παρά υπερβολές. Δεν υπάρχει κάτι που πρέπει να φοβόμαστε από τα γκρίκλις! Είναι ένας τρόπος έκφρασης της νεολαίας, ένας τρόπος διαφοροποίησής τους από τους μεγάλους. Θα πρέπει να χαίρεστε όταν βλέπετε τέτοιες καινοτομίες εκ μέρους της ελληνικής νεολαίας, που αποτελεί και το μέλλον αυτής της χώρας, και όχι να τις κατακρίνετε από την πρώτη στιγμή γιατί εσείς μάθατε αλλιώς. Η Ελλάδα έτσι και αλλιώς χρειάζεται καινοτομίες για αντιμετωπίσει τα προβλήματά της! Έχουμε μείνει πίσω γι' αυτό και δεν προοδεύουμε!
- Καλά όλα αυτά που λες παιδί μου αλλά πως να πιστέψω και να υποστηρίξω μία γλώσσα που όταν την διαβάζω μου έρχεται πονοκέφαλος μέχρι να βγάλω τις λέξεις?
- Πω μαμά είσαι τελείως άκυρη!... Εγώ σου μιλάω σοβαρά και εσύ μου λες αρλούμπες. Όλα θέμα συνήθειας είναι και εγώ στην αρχή το ίδιο πάθαινα, δε σημαίνει ότι πρέπει όμως να υποτιμάμε τη γλώσσα γι' αυτό το λόγο.
- Τότε πες μου ένα θετικό αυτής της γλώσσας για να μην την υποτιμάω!...
- Όλα αυτά που σου έλεγα προηγουμένως για τρόπο έκφρασης της νεολαίας και διαφοροποίησής τους τι είναι? Επιπλέον, μας γλιτώνει πολύ χρόνο γραψίματος μιας και γράφουμε τις λέξεις μισές. Μας εξυπηρετεί στο να μην καταλαβαίνουν οι γονείς μας τι γράφουμε. Άσε που είναι και της μόδας πλέον και όποιος χρησιμοποιεί τα γκρίκλις είναι πολύ cool !!!... Εφόσον εμάς μας αρέσουν και μας εκφράζουν εσάς δε σας πέφτει λόγος... Εξάλλου τα χρησιμοποιούμε μόνο για την επικοινωνία μας με φίλους και όχι στο σχολείο! Επομένως την ορθογραφία δεν την ξεχνάμε. Ούτε κινδυνεύουμε από την “αποξένωση” των ελληνικών λέξεων όπως μου είχες πει μια μέρα.
- Τι να σου πω παιδάκι μου, σαν να με έπεισες κάπως. Αν δω όμως να μου λέει η φιλόλογος ότι φτωχαίνει το λεξιλόγιό σου και η ορθογραφική σου ικανότητα αλίμονό σου κακομοίρη μου... Τέλος πάντων... Άντε τελείωνε με αυτό το κινητό να διαβάσεις καμιά μέρα.
- Καλά εντάξει σιγά το πράγμα... ουφ... Πάλι καλά που με άφησε να γράφω στα γκρίκλις γιατί έχω ξεχάσει να γράφω στα ελληνικά με το κινητό και θα μου πάρει καιρό να ξανασυνηθίσω...!!!
Γιάννης Π.
Πέμπτη 17 Νοεμβρίου 2011
Αναδημοσίευση άρθρου για τα greeklish
Τι θα έλεγε ο Πλάτωνας για τα greeklish;
ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 12/04/2011, 06:34, Εφημερίδα Το Βήμα
Η προέκταση του χεριού των μαθητών είναι το κινητό τους. Πάρτε τους το κινητό και προκαλέστε τη νέα επανάσταση. Σαφέστατα και ορθώς απαγορεύεται το κινητό στην τάξη. Σαφέστατα, επιμόνως και χωρίς αιδώ τα κινητά χρησιμοποιούνται μέσα στην τάξη, κατά κόρον. Ποιος 40άρης ή 50άρης δάσκαλος ή καθηγητής θα προλάβει τον 14χρονο πιτσιρικά; Κρυμμένο το κινητό μέσα στα πόδια ή στην πάνινη κασετίνα που βολεύει μια χαρά για να φαίνεται, κρυμμένο ανάμεσα στα στυλό, αν έρχεται μήνυμα ή κλήση. Τα sms δίνουν και παίρνουν. Οι ταχύτητες είναι εκπληκτικές, τυφλό σύστημα και καμία αγωνία ορθογραφίας μιας και το κείμενο είναι σε greeklish.
Πολλοί θα πουν ότι τα greeklish κάνουν τους νέους ανορθόγραφους! Ποια είμαι εγώ που θα διαφωνήσω; Έρευνα πριν λίγα χρόνια του Παιδαγωγικού τμήματος Νηπιαγωγών του πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας -η οποία είχε θέμα τα greeklish και διεξήχθη σε μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης- διαπίστωσε ότι η εκτενής χρήση των greeklish οδηγεί σε αύξηση των ορθογραφικών λαθών στα γραπτά του σχολείου. Πράγματι!
Απειλείται όμως η ελληνική γλώσσα από τα greeklish; Σοβαρά;
Γιατί, άραγε, όλοι οι νέοι γράφουν με λατινικούς χαρακτήρες; Για πιο γρήγορα και πιο εύκολα (ερωτώ και απαντώ). greeklish θα γράψει κάποιος στο μνμ (μήνυμα) στο κινητό, στο chat, σε κάποιο forum, πιθανόν στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο.
Η γλώσσα είναι ζωντανή και όταν επιπεδοποιείται συνειδητά δεν μεταφέρει την ουσία της κουλτούρας, της παράδοσης που κουβαλάει μία γλώσσα με ιστορία, πολιτισμό, κανόνες και όλα τα συναφή όπως είναι η ελληνική γλώσσα.
Είναι πλέον μάταιο να χαρακτηρίσουμε τα greeklish μία σύγχρονη μάστιγα. Έχουν παγιωθεί, κυκλοφορούν ανάμεσά μας, οι νέοι θεωρούν δεδομένη τη γραφή κυρίως στα κινητά με αυτή τη μορφή, νιώθουν άνετα χωρίς κόμπλεξ για τα ορθογραφικά τους λάθη. Στα greeklish νιώθουν όλοι ίσοι. Θα τους χωρίσει κάτι άλλο αλλά όχι ο χαρακτηρισμός του κακού μαθητή, του βλάκα ή του ανίδεου. Αν θέλουμε να πλησιάσουμε τους νέους, να τους επηρεάσουμε και να τους δείξουμε την αξία της γνώσης θα πρέπει να κατανοήσουμε τα greeklish.
Δεν υπάρχει περίπτωση νέος άνθρωπος να πεισθεί να γράψει το μήνυμα που στέλνει στο φίλο του στην …καθαρόαιμη ελληνική γλώσσα.
Με την καμία…
Ο Πλάτων, ο Ισοκράτης και άλλοι καταδίκαζαν τη γραφή επειδή πίστευαν ότι αδυνατίζει τη μνήμη και ότι αποδίδει μόνο κατά προσέγγιση τον ενδιάθετο λόγο.
Η γραφή, τότε, ήταν η νέα τεχνολογία.
Ένα φαινόμενο εξαπλώνεται σε τέτοιο βαθμό για δύο λόγους: Πρώτον, γιατί φανερά εξυπηρετεί ανάγκες και δεύτερον επειδή δεν υπάρχει κάποιο αντίπαλο δέος που να αντιπροτείνει. Έτσι, λοιπόν, αντί να καταδιώκουμε τα greeklish ας ανακαλύψουμε τις ανάγκες που καλύπτoυν και ας θέσουμε απέναντι έναν πύργο, ψηλό, ατίθασο που θα διεκδικήσει το μυαλό και την ψυχή των νέων δίνοντάς τους προοπτική. Είναι παράλογο να ζητάμε από τους νέους να εγκαταλείψουν τα greeklish όταν αυτό που τους αντιπροτείνουμε είναι το απαρχαιωμένο επιχείρημα του Πλάτωνα.
Η παιδεία πρέπει να εκσυγχρονιστεί, να αναπνεύσει τα χνώτα των νέων και να τους οδηγήσει στο μέλλον μέσα από την ηλεκτρονική γραφή. Η προσέγγιση πρέπει να γίνει μέσα από τα …τσιπάκια.
Ας μην υποτιμάμε την αντίληψη των μαθητών μας.
Γνωρίζουν τα λάθη των greeklish απλά δεν τους λέει και πολλά η ορθογραφία. Γιατί είναι απαραίτητο να τους λέει κάτι;
Η ανησυχία των προβληματισμένων «ανορθόγραφων» ορθογράφων είναι αποστολή sms χωρίς αναφορά!
Η ουσία βρίσκεται στο ότι αυτό το σχολείο δεν εμπνέει το μαθητή!
Αν τον ενέπνεε δεν θα έτρεχε μία με τα …
Ελένη Νικολαΐδου, ιστορικός, συντονίστρια του εκπαιδευτικού ενημερωτικού δικτύου alfavita.gr
ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 12/04/2011, 06:34, Εφημερίδα Το Βήμα
Η προέκταση του χεριού των μαθητών είναι το κινητό τους. Πάρτε τους το κινητό και προκαλέστε τη νέα επανάσταση. Σαφέστατα και ορθώς απαγορεύεται το κινητό στην τάξη. Σαφέστατα, επιμόνως και χωρίς αιδώ τα κινητά χρησιμοποιούνται μέσα στην τάξη, κατά κόρον. Ποιος 40άρης ή 50άρης δάσκαλος ή καθηγητής θα προλάβει τον 14χρονο πιτσιρικά; Κρυμμένο το κινητό μέσα στα πόδια ή στην πάνινη κασετίνα που βολεύει μια χαρά για να φαίνεται, κρυμμένο ανάμεσα στα στυλό, αν έρχεται μήνυμα ή κλήση. Τα sms δίνουν και παίρνουν. Οι ταχύτητες είναι εκπληκτικές, τυφλό σύστημα και καμία αγωνία ορθογραφίας μιας και το κείμενο είναι σε greeklish.
Πολλοί θα πουν ότι τα greeklish κάνουν τους νέους ανορθόγραφους! Ποια είμαι εγώ που θα διαφωνήσω; Έρευνα πριν λίγα χρόνια του Παιδαγωγικού τμήματος Νηπιαγωγών του πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας -η οποία είχε θέμα τα greeklish και διεξήχθη σε μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης- διαπίστωσε ότι η εκτενής χρήση των greeklish οδηγεί σε αύξηση των ορθογραφικών λαθών στα γραπτά του σχολείου. Πράγματι!
Απειλείται όμως η ελληνική γλώσσα από τα greeklish; Σοβαρά;
Γιατί, άραγε, όλοι οι νέοι γράφουν με λατινικούς χαρακτήρες; Για πιο γρήγορα και πιο εύκολα (ερωτώ και απαντώ). greeklish θα γράψει κάποιος στο μνμ (μήνυμα) στο κινητό, στο chat, σε κάποιο forum, πιθανόν στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο.
Η γλώσσα είναι ζωντανή και όταν επιπεδοποιείται συνειδητά δεν μεταφέρει την ουσία της κουλτούρας, της παράδοσης που κουβαλάει μία γλώσσα με ιστορία, πολιτισμό, κανόνες και όλα τα συναφή όπως είναι η ελληνική γλώσσα.
Είναι πλέον μάταιο να χαρακτηρίσουμε τα greeklish μία σύγχρονη μάστιγα. Έχουν παγιωθεί, κυκλοφορούν ανάμεσά μας, οι νέοι θεωρούν δεδομένη τη γραφή κυρίως στα κινητά με αυτή τη μορφή, νιώθουν άνετα χωρίς κόμπλεξ για τα ορθογραφικά τους λάθη. Στα greeklish νιώθουν όλοι ίσοι. Θα τους χωρίσει κάτι άλλο αλλά όχι ο χαρακτηρισμός του κακού μαθητή, του βλάκα ή του ανίδεου. Αν θέλουμε να πλησιάσουμε τους νέους, να τους επηρεάσουμε και να τους δείξουμε την αξία της γνώσης θα πρέπει να κατανοήσουμε τα greeklish.
Δεν υπάρχει περίπτωση νέος άνθρωπος να πεισθεί να γράψει το μήνυμα που στέλνει στο φίλο του στην …καθαρόαιμη ελληνική γλώσσα.
Με την καμία…
Ο Πλάτων, ο Ισοκράτης και άλλοι καταδίκαζαν τη γραφή επειδή πίστευαν ότι αδυνατίζει τη μνήμη και ότι αποδίδει μόνο κατά προσέγγιση τον ενδιάθετο λόγο.
Η γραφή, τότε, ήταν η νέα τεχνολογία.
Ένα φαινόμενο εξαπλώνεται σε τέτοιο βαθμό για δύο λόγους: Πρώτον, γιατί φανερά εξυπηρετεί ανάγκες και δεύτερον επειδή δεν υπάρχει κάποιο αντίπαλο δέος που να αντιπροτείνει. Έτσι, λοιπόν, αντί να καταδιώκουμε τα greeklish ας ανακαλύψουμε τις ανάγκες που καλύπτoυν και ας θέσουμε απέναντι έναν πύργο, ψηλό, ατίθασο που θα διεκδικήσει το μυαλό και την ψυχή των νέων δίνοντάς τους προοπτική. Είναι παράλογο να ζητάμε από τους νέους να εγκαταλείψουν τα greeklish όταν αυτό που τους αντιπροτείνουμε είναι το απαρχαιωμένο επιχείρημα του Πλάτωνα.
Η παιδεία πρέπει να εκσυγχρονιστεί, να αναπνεύσει τα χνώτα των νέων και να τους οδηγήσει στο μέλλον μέσα από την ηλεκτρονική γραφή. Η προσέγγιση πρέπει να γίνει μέσα από τα …τσιπάκια.
Ας μην υποτιμάμε την αντίληψη των μαθητών μας.
Γνωρίζουν τα λάθη των greeklish απλά δεν τους λέει και πολλά η ορθογραφία. Γιατί είναι απαραίτητο να τους λέει κάτι;
Η ανησυχία των προβληματισμένων «ανορθόγραφων» ορθογράφων είναι αποστολή sms χωρίς αναφορά!
Η ουσία βρίσκεται στο ότι αυτό το σχολείο δεν εμπνέει το μαθητή!
Αν τον ενέπνεε δεν θα έτρεχε μία με τα …
Ελένη Νικολαΐδου, ιστορικός, συντονίστρια του εκπαιδευτικού ενημερωτικού δικτύου alfavita.gr
Πέμπτη 10 Νοεμβρίου 2011
ΒΟΡΕΙΕΣ ΔΙΑΛΕΚΤΟΙ
Διαλεκτικά κείμενα
Νησιά βορείου Αιγαίου-α. Θάσος
Πηγή: Κοντοσόπουλος, Ν. Γ. 1994. Διάλεκτοι και ιδιώματα της νέας ελληνικής.
Αθήνα. Σελ. 184. Από το βιβλίο του A. Heisenberg,
DialekteundUmgangsspracheimNeugriechischen (Μόναχο, 1918), 38.
Α. Καλή μέρα 'ειτόν'σσα, τί κάν'ς; τί κάν τα πιδιά σ'; είν' καλά;
Β. Άφ'ς τα, καημέν', του μ'κρό ου Μήτσους είν' κουμμάτ' άρρουστου. Ιψές ούλ̑' νύχτα δεν κάλυψι καθόλ' μάτ', μι ξαγρύπνισι κι μένα, κι θαμάζουμι τί να κάνου.
Α. Μη στιναχουρε‿ιέσι, 'ειτόν'σσα, μουν πήγινι να γυρέψ' λίγου βουτάν̑' τ' Μαρίγια τ' Θιουδόσ', κι θαν έρτου να του καπνίσου.
Β. Μαρή Μαρίγια!
Γ. Τί, μαρή;
Β. Έεις λίγου βουτάν' να μι δώης να καπνίσου του πιδί μ' κι δε bουρεί;
Γ. Έχου, μαρή, έλα πάν' να πιης κανέν καφέ.
Β. Δεν bουρώ, καημέν', νάρτου, γιατί αφήκα του μικρό μουναχό τ' 'κει πέρα. Άλλη ώρα πίνου τουν καφέ.
Γ. Έ, αφού δε bουρείς νάρτ'ς απάν', έλα 'πουδουνά να σι δώσου του βουτάν̑', κι πήγινι 'κει πέρα κι θαν έρτου κ' εγώ να του δι̮ώ.
Β. Ειτόν'σσα, 'ειτόν'σσα, ού' ιτόν'σσα! άdι, έλα να του καπνίσουμ'.
Α. Φέρ' του θυμνιατό, κουμμάτ' γλήγουρα όμους γιατί θέλου να ζ'μώσου κιόλας σήμερα. - Νά, μαρή, απού μάτια είν' του πιδί 'σ. Του θυμνιατό πρατσανίζει, δεν έχ̑' τίπουτα, μη φουβάσι, θα γίν̑' καλά. Άdι, καλό βράδ', 'ειτόν'σσα.
Για περισσότερα κείμενα εδώ.
Νησιά βορείου Αιγαίου-α. Θάσος
Πηγή: Κοντοσόπουλος, Ν. Γ. 1994. Διάλεκτοι και ιδιώματα της νέας ελληνικής.
Αθήνα. Σελ. 184. Από το βιβλίο του A. Heisenberg,
DialekteundUmgangsspracheimNeugriechischen (Μόναχο, 1918), 38.
Α. Καλή μέρα 'ειτόν'σσα, τί κάν'ς; τί κάν τα πιδιά σ'; είν' καλά;
Β. Άφ'ς τα, καημέν', του μ'κρό ου Μήτσους είν' κουμμάτ' άρρουστου. Ιψές ούλ̑' νύχτα δεν κάλυψι καθόλ' μάτ', μι ξαγρύπνισι κι μένα, κι θαμάζουμι τί να κάνου.
Α. Μη στιναχουρε‿ιέσι, 'ειτόν'σσα, μουν πήγινι να γυρέψ' λίγου βουτάν̑' τ' Μαρίγια τ' Θιουδόσ', κι θαν έρτου να του καπνίσου.
Β. Μαρή Μαρίγια!
Γ. Τί, μαρή;
Β. Έεις λίγου βουτάν' να μι δώης να καπνίσου του πιδί μ' κι δε bουρεί;
Γ. Έχου, μαρή, έλα πάν' να πιης κανέν καφέ.
Β. Δεν bουρώ, καημέν', νάρτου, γιατί αφήκα του μικρό μουναχό τ' 'κει πέρα. Άλλη ώρα πίνου τουν καφέ.
Γ. Έ, αφού δε bουρείς νάρτ'ς απάν', έλα 'πουδουνά να σι δώσου του βουτάν̑', κι πήγινι 'κει πέρα κι θαν έρτου κ' εγώ να του δι̮ώ.
Β. Ειτόν'σσα, 'ειτόν'σσα, ού' ιτόν'σσα! άdι, έλα να του καπνίσουμ'.
Α. Φέρ' του θυμνιατό, κουμμάτ' γλήγουρα όμους γιατί θέλου να ζ'μώσου κιόλας σήμερα. - Νά, μαρή, απού μάτια είν' του πιδί 'σ. Του θυμνιατό πρατσανίζει, δεν έχ̑' τίπουτα, μη φουβάσι, θα γίν̑' καλά. Άdι, καλό βράδ', 'ειτόν'σσα.
Για περισσότερα κείμενα εδώ.
ΠΟΝΤΙΑΚΗ ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ
Η Ποντιακή διάλεκτος ομιλείται στη ΒΑ Μ.Ασία από ελληνόφωνους πληθυσμούς του Εύξεινου πόντου και σε χωριά της μικρασιατικής χώρας σε βάθος 100χλμ. Ορισμένες χαρακτηριστικές εκφράσεις της είναι: κορτζόπον, λαλόπον,πουλόπον, αβούτος, κουτσή/πατσή (=κορίτσι), παρχάραια (=λιβάδια) κ.ά. καθώς και οι εκφράσεις: ντο εν αούτο(τι είναι αυτό), έγκα σε (σου έφερα), ντο λες με?(τι μου λες?). Σήμερα είναι πολύ πιθανόν να ξανασυναντήσουμε αυτές τις εκφράσεις σε περιβάλλοντα οικεία, κυρίως στη Θεσ/νίκη, σε ελληνόφωνους Πόντιους μουσουλμάνους ή στις πρώην δημοκρατίες της Σοβιετικής Ένωσης από ένα μικρό ποσοστό ελληνόφωνων κατοίκων της περιοχής. Βλέποντας λοιπόν αυτά τα μικρά ποσοστά ανθρώπων που μιλούν την ποντιακή διάλεκτο, έχουν γίνει πολλές προσπάθειες διατήρησης της διαλέκτου. Χαρακτηριστική και αξιέπαινη είναι η προσπάθεια μεταφοράς αρχαίων κειμένων στα ποντιακά. Μ’αυτό τον τρόπο προβάλλεται η διάλεκτος και αναδεικνύεται η στενή σχέση της με τα αρχαία ελληνικά. Ο ποντιακός πολιτισμός όμως διατηρείται και μέσα από τις μουσικές, τα τραγούδια, τους χορούς, τα ήθη και τα έθιμά του. Κατά την προσωπική μου άποψη, πιστεύω πως το μέλλον της εξαρτάται από το ενδιαφέρον που θα δείξουν οι νέοι για να τη διατηρήσουν. Επίσης, στο διαδίκτυο υπάρχει μεγάλος όγκος πληροφοριών για τους Πόντιους και τον πολιτισμό τους, ώστε να μπορούν όλοι αυτοί που ευαισθητοποιούνται να ενωθούν και να ανταλλάξουν απόψεις για τον ποντιακό ελληνισμό. Έτσι, ένα μέσο που μπορεί να θεωρηθεί ότι ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για το θάνατο γλωσσών και διαλέκτων, μπορεί ταυτόχρονα να βοηθήσει στην ανάδειξή τους.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)